Πολιτιστική Συνταγογράφηση στο ΑΜΘ: Η τέχνη ως εργαλείο ψυχικής ενδυνάμωσης σε ένα καινοτόμο εργαστήριο

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε ένα πρωτοποριακό εργαστήριο εικαστικών εφαρμογών στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης, του ερευνητικού προγράμματος που εξετάζει τη θεραπευτική επίδραση της τέχνης στην ψυχική υγεία. Για πέντε μήνες, συμμετέχοντες εργάστηκαν βιωματικά με διαφορετικές μορφές τέχνης, συνδέοντας τη δημιουργία με τα εκθέματα και τις ιστορίες του Μουσείου.

Ένα εργαστήριο που συνδέει την τέχνη με την ψυχική υγεία

Το εργαστήριο εικαστικών εφαρμογών στο ΑΜΘ σχεδιάστηκε ειδικά για τις ανάγκες της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης, μιας καινοτόμου δράσης του Υπουργείου Πολιτισμού που διερευνά πώς η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως συμπληρωματική υποστήριξη στην ψυχική υγεία. Από τον Σεπτέμβριο του 2025 έως τα μέσα Φεβρουαρίου του 2026, οι συμμετέχοντες εργάστηκαν με ζωγραφική, χαρακτική, υφαντική, ψηφιδωτό και άλλες τεχνικές, ενισχύοντας τη συναισθηματική έκφραση, την αυτοπεποίθηση και την κοινωνική αλληλεπίδραση.

Η δημιουργική διαδικασία μέσα από τα εκθέματα του Μουσείου

Η εμπειρία δεν περιορίστηκε στη δημιουργία. Οι συμμετέχοντες συνδέθηκαν με επιλεγμένα εκθέματα του Μουσείου, αντλώντας έμπνευση από θεματικές όπως η ένδυση, η διατροφή, η γραφή, ο καλλωπισμός, η φύση, το ανθρώπινο σώμα και οι αρχαίες τέχνες. Η παρατήρηση των αντικειμένων λειτούργησε ως αφετηρία για προσωπικές αφηγήσεις, νέες ερμηνείες και δημιουργικές προσεγγίσεις που ενίσχυσαν τη βιωματική σχέση με την πολιτιστική κληρονομιά.

Οι άνθρωποι πίσω από το πρόγραμμα

Το εργαστήριο υλοποιήθηκε από ομάδα ειδικών που συνδύασε την καλλιτεχνική και την ψυχοκοινωνική διάσταση της δράσης.

Συντελεστές:

Χρυσάνθη Φωτιάδου (εικαστικός, σχεδιασμός και επίβλεψη), Φίλιππος Γκούτζος (εικαστικός), Ευθυμία Σκυλίτση (εικαστικός), Ανδρέας Κοτσιαφίτης (ψυχίατρος), Μαρία Τσαγκαράκη (ψυχίατρος).

Συνεργαζόμενος φορέας ψυχικής υγείας ήταν το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης / ΕΨΥΚΑ, προσφέροντας επιστημονική εποπτεία και υποστήριξη.

Το πρόγραμμα της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης

Η Πολιτιστική Συνταγογράφηση αποτελεί μια από τις πιο καινοτόμες πρωτοβουλίες του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας «Κώστας Στεφανής». Το πρόγραμμα χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας Ελλάδα 2.0 και στοχεύει στη δημιουργία ενός νέου μοντέλου φροντίδας που ενσωματώνει την τέχνη ως παράγοντα ευεξίας, ενδυνάμωσης και κοινωνικής συνοχής.

Η σημασία της δράσης

Το εργαστήριο στο ΑΜΘ απέδειξε ότι η τέχνη μπορεί να λειτουργήσει ως ασφαλής χώρος έκφρασης, ενσυναίσθησης και προσωπικής ανάπτυξης. Η σύνδεση με τα εκθέματα και τις ιστορίες του Μουσείου ενίσχυσε τη σχέση των συμμετεχόντων με τον πολιτισμό, ενώ η συνεργασία καλλιτεχνών και επαγγελματιών ψυχικής υγείας δημιούργησε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υποστήριξης. Η δράση αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την καθιέρωση της Πολιτιστικής Συνταγογράφησης ως εργαλείου δημόσιας υγείας.