Τι είναι η θεραπεία μέσω τέχνης

 

 

Με απλά λόγια, η Θεραπεία μέσω τέχνης είναι μια μορφή εκφραστικής θεραπείας που αξιοποιεί τη δημιουργική διαδικασία για να υποστηρίξει τη σωματική, νοητική και συναισθηματική ευεξία του ατόμου. Η πράξη της δημιουργίας –είτε μέσα από χρώμα, είτε μέσα από υλικά, κίνηση ή λέξεις– βοηθά τον άνθρωπο να προσεγγίσει τα συναισθήματά του, να αναγνωρίσει το άγχος ή τα τραύματά του και να τα επεξεργαστεί με έναν τρόπο που συχνά υπερβαίνει τη λεκτική έκφραση. Η Τέχνη λειτουργεί ως ένας ασφαλής, ακούσιος δίαυλος επικοινωνίας με τον εαυτό, ανοίγοντας τον δρόμο για βαθύτερη θεραπευτική διεργασία.

 

Πώς λειτουργούν θεραπευτικά

 

Στον πυρήνα της θεραπείας βρίσκεται η δημιουργία ενός ασφαλούς χώρου στον οποίο το άτομο μπορεί να εκφραστεί χωρίς κριτική και χωρίς την ανάγκη να είναι «καλό» αισθητικά. Η αξία βρίσκεται στη διαδικασία, όχι στο αποτέλεσμα. Σε μια συνεδρία μπορεί να χρησιμοποιηθούν η ζωγραφική, το σχέδιο, οι δακτυλομπογιές, ο πηλός, η γλυπτική, το κολάζ ή ακόμη και οι αυθόρμητες μουτζούρες. Το αφιλτράριστο έργο τέχνης συχνά αποκαλύπτει πτυχές της εσωτερικής αναταραχής, του στρες ή των συναισθημάτων που δεν έχουν ακόμη βρει λόγια. Θεραπευτής και θεραπευόμενος εξερευνούν μαζί αυτά τα ίχνη, ξετυλίγοντας σταδιακά το κρυμμένο και το καταπιεσμένο.

Η διαδικασία γίνεται αποτελεσματική επειδή το ίδιο το έργο λειτουργεί ως καθρέφτης του ψυχισμού. Ειδικότερα προσφέρει μέσω της οπτικοποίησης ή του βιώματος  στιγμές αυτογνωσίας, ενισχύει την αίσθηση ελέγχου και συμβάλλει στη σταδιακή ψυχολογική αποκατάσταση. Η  θεραπεία μέσω τέχνης δρα στο υποσυνείδητο, φωτίζοντας τα «γιατί» και τα «πώς» της ψυχικής δυσφορίας.

 

Οφέλη της θεραπείας μέσω τέχνης για την ψυχική υγεία

 

Έρευνες δείχνουν ότι η ενασχόληση με την τέχνη διεγείρει την απελευθέρωση ντοπαμίνης, της ορμόνης που συνδέεται με την ευχαρίστηση και το κίνητρο. Για άτομα που αντιμετωπίζουν άγχος ή καταθλιπτική διάθεση, αυτή η διαδικασία μπορεί να γίνει ιδιαίτερα υποστηρικτική. Σύμφωνα με το American Congress of Rehabilitation Medicine, μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και η απλή παρατήρηση έργων τέχνης μπορεί να αυξήσει τη σεροτονίνη και τη ροή αίματος στον εγκέφαλο. Αυτή η φυσική σύνδεση επιβεβαιώνει τα πολλαπλά οφέλη της θεραπείας μέσω τέχνης.

Με την καθοδήγηση ενός εκπαιδευμένου θεραπευτή μέσω τέχνης, οι συμμετέχοντες μπορούν να χρησιμοποιήσουν την τέχνη για να αποκτήσουν:

 

Αυτογνωσία: Επιτρέπει στροφή προς τα έσω, ώστε το άτομο να αναγνωρίσει συναισθήματα που δεν είχαν ακόμη διατυπωθεί ή συνειδητοποιηθεί.

 

Αυτοεκτίμηση: Η επαφή με τον εαυτό και η ολοκλήρωση μιας δημιουργικής πράξης ενισχύουν την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση προσωπικής αξίας.

 

Συναισθηματική απελευθέρωση: Πολύπλοκα συναισθήματα –λύπη, θυμός, σύγχυση, άγχος– δεν εκφράζονται πάντα εύκολα με λόγια. Η τέχνη προσφέρει μια εναλλακτική γλώσσα, έναν καθαρτικό τρόπο να εκτονωθεί το βάρος που δεν βρίσκει φωνή.

 

Ανακούφιση από το άγχος:  Η δημιουργική διαδικασία μειώνει τις ορμόνες του στρες και οδηγεί το σώμα και το μυαλό σε μια πιο ήρεμη, γειωμένη κατάσταση.

 

Πηγές:

https://www.husson.edu/online/blog/2024/02/benefits-of-art-therapy

 

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9472646/

 

https://www.psychiatry.org/news-room/apa-blogs/healing-through-art